Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego
Historia
Instytut Historyczny im. gen. Sikorskiego formalnie powstał 2 maja 1945, gdy podpisano umowę stanowiącą podstawę organizacji Instytutu. Na jej mocy Helena Sikorska, wdowa po generale Władysławie Sikorskim, przekazała na ręce dwunastu wybranych członków Komitetu Organizacyjnego pieczę nad pamiątkami po mężu. Zadaniem Komitetu było zapewnienie opieki nad tymi pamiątkami i zorganizowanie Instytutu, mające za zadanie, badanie działalności gen. Sikorskiego i czasów w których żył. Komitet Organizacyjny tworzył pierwszą Radę Instytutu. Na jej czele stanął Earl of Elgin i Kincardine, prezes Towarzystwa Polsko-Szkockiego.
Głównym inicjatorem powstania Instytutu był ppłk dypl. Zygmunt Borkowski, były szef Gabinetu Naczelnego Wodza a następnie szef Służby Archiwalno Muzealnej PSZ (1944-1948). Był on pierwszym dyrektorem Instytutu do 1956 r.
Nowo powstała instytucja z punktu prawnego była i pozostaje instytucją powierniczą i ma status organizacji "charity". Aby zabezpieczyć zbiory przed naciskami władz brytyjskich jak i reżimu warszawskiego, uniknięto powołania jej przez władze państwowe RP - wówczas urzędujące w Londynie.
Na pierwszym zebraniu Rady Instytutu 13 grudnia 1945 roku, płk Stanisław Szurlej nawiązując do instytucji o podobnym charakterze tj. Biblioteki Polskiej w Paryżu i Muzeum Polskiego w Rapperswilu, podkreślił, że wspólnym "celem tych instytucji jest zbieranie dokumentów historycznych świadczących o wkładzie Polski do ogólnej kultury ludzkości, a jeśli chodzi o obecny Instytut do tej wojny w szczególności. Nazwany został Instytutem imienia Generała Sikorskiego dlatego, że podstawą Instytutu były pamiątki po Generale przekazane przez Generałową Sikorską, a po wtóre, że imię Generała nierozłącznie związane jest z udziałem Polski w tej wojnie, ramię przy ramieniu z brytyjskimi i amerykańskimi aliantami. Te same powody były przyczyną uprawnień Generałowej Sikorskiej w Instytucie".
W 1946 roku zakupiono gmach przy 20 Prince's Gate, a 9 lipca 1947 roku ks. prałat W. Cieński dokonał poświęcenia budynku, po czym wprowadzono sztandary PSZ, które zawisły obok sztandarów WP sprzed 1939 roku.
Uroczystość wprowadzenia sztandarów do Instytutu:
- poczty sztandarowe na Prince's Gate
- ks. prałat W. Cieński i prof. dr St. Stroński
- gen. W. Anders i gen. St. Kopański w czasie inspekcji
W 1965 roku doszło do połączenia Instytutu Historycznego im. gen. Sikorskiego z Polskim Ośrodkiem Naukowym, powstałym w Londynie jeszcze w 1939 roku. Wówczas zmieniono nazwę na Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego. W 1970 roku powstała Fundacja Sztandarów PSZ, której celem jest zabezpieczenie i konserwacja sztandarów wojskowych oraz samego gmachu.
W 1973 roku z Instytutem połączył się Polski Instytut Historyczny (dawna Komisja Historyczna b. Sztabu Głównego) zachowując wewnętrzną autonomię. Jej głównym zadaniem było opracowanie i wydanie "Polskie Siły Zbrojne w drugiej wojnie światowej", oraz inne wydawnictwa wojskowe (w tym "Bellona"). PIH został przemianowany na Samodzielny Odział Ealing IPMS a ostatnio znany był pod nazwą Komisji Historycznej PSZ. W tej formie istniał do rozwiązania w 2006 roku.
W 1979 roku Instytut był jednym z głównych inicjatorów powstania Stałej Konferencji Bibliotek, Muzeów i Archiwów na Zachodzie, zrzeszających polskie placówki naukowe na obczyźnie.
Sir Winston Churchill w czasie wizyty w Instytucie 5 lipca 1949 roku.
Wizyta księcia Karola w 1989 roku.
W 1988 z Instytutem połączyło się Studium Polski Podziemnej - główne archiwum Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej. Tracąc własną osobowość prawną zachowało wewnętrzną autonomię, stając się pododdziałem Instytutu.
Instytut składa się z następujących oddziałów:
- Archiwum
- Muzeum (któremu również podlegają)
- Archiwum Fotograficzne
- Archiwum Filmowe
- Archiwum Dźwiękowe
- Biblioteka Podręczna
- Administracja
- Dział Wydawniczy
- Fundacja Sztandarów
- Dział Członkowski dzielący się na:
- Członków Honorowych
- Członków Rzeczywistych
- Czlonków Przyjaciół
- Członków Wieczystych
Prezydent RP Lech Wałęsa w otoczeniu dzieci i młodzieży w Instytucie w 1991 roku.
Prymas Polski ks. Kardynał Józef Glemp w rozmowie z Prezesem Instytutu rtm. Ryszardem Dembińskim (1985 rok).
Prace w Instytucie są wykonywane przez szczupłe grono pracowników etatowych (obecnie 3 i pół etatu) oraz zespół wolontariuszy, pracujących w każdym dziale. Jest ich obecnie ok. 80-ciu.
Pracami Instytutu kieruje Rada, która wyłania sposród swoich członków Zarząd Instytutu. Na czele Zarządu Instytutu stoi Prezes. Funkcja ta piastowana była przez następujące osoby:
- prof. dr Stanisław Stroński (1945 - 1951)
- gen. dyw. prof. dr Marian Kukiel (1951 - 1965)
- amb. dr Edward Raczyński (1965 - 1976)
- inż. Stanisław Leśniowski (1977 - 1979)
- rtm. Ryszard Dembiński (1979 - 2003)
Obecnie funkcję Prezesa sprawuje inż. Krzysztof Barbarski (od 2003 roku).
Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski z małżonką w czasie wizyty w Instytucie Polskim w październiku 1996 roku.
W trakcie zwiedzania Instytutu. Od lewej: ppłk Stanisław Żurakowski (wieloletni honorowy pracownik Instytutu), Minister Obrony Narodowej RP Bogdan Klich, Attache Wojskowy Ambasady RP w Londynie płk Krzysztof Szymański, obecny Prezes Instytutu inż. Krzysztof Barbarski, szef Sztabu Generalnego WP gen. Franciszek Gągor. Wrzesień 2008 roku.
Copyright © 2008 Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego